D??ugo??Ă?: ok. 2 m
Wysoko??Ă?: ok. 0,6 m (60 cm)
Masa: 40 kg (???)
Miejsce: Magnesian Conglomerate, Avon (Anglia)
Po??udniowe Glamorgan (Walia)
Czas: 218-207 Ma
Klasyfikacja:
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Thecodontosaurus to ro??lino??erny dinozaur ??yjĂ?cy w okresie triasu (noryk i/lub retyk). Skamienia??o??ci tego zwierzĂ?cia pochodzĂ? z po??udnia Anglii oraz Walii. Sk??ada??y siĂ? one na ponad 100 fragment??w wielu szkielet??w odkrytych na tych terenach. Do najbli??szych krewnych tekodontozaura nale??Ă?: Efraasia oraz niedawno opisany Pantydraco.
Mimo, i?? nie jest on obecnie przydzielony do ??adnej rodzina (chocia?? mo??e byĂ? on spokrewniony z zauropodomorfami z Madagaskaru, kt??re nie majĂ? jeszcze nazwy- Flynn i Wyss, 2002), Thecodontosaurus jest jednym z najprymitywniejszych przedstawicieli Sauropodomopha. PoczĂ?tkowo dinozaur ten zosta?? zaklasyfikowany do nieaktywnej dzi?? rodziny Thecodontosauridae (Lydekker, 1890), a w 1988 roku jako bazalny przedstawiciel Prosauropoda (r??wnie?? kladu obecnie nieaktywnego)- Upchurch, 1998. P????niej jednak zasugerowano, ??e Thecodontosaurus oraz taksony blisko z nim spokrewnione sĂ? przodkami massopod??w (Massopoda) oraz plateozauryd??w (Plateosauridae)- Yates i Kitching, 2003. Wsp????czesne rekonstrukcje przedstawiajĂ? tekodontozaura z kr??tszĂ? szyjĂ? ni?? dawniej (gdzie jego rekonstrukcja przypomina??a bardziej Plateosaurus), co oparto na prostym za??o??eniu- wczesnych zauropodomorf??w nie charakteryzowa??a d??u??sza szyja, gdy?? cecha ta wykszta??ci??a siĂ? dopiero u p????niejszych form.
WiĂ?kszo??Ă? skamienia??ych szczĂ?tk??w Thecodontosaurus zosta??o zniszczonych podczas II Wojny ?ĹĄwiatowej (g????wnie przez Niemc??w). Najwa??niejsze z nich (bo najbardziej kompletne) znajdowa??y siĂ? w Bristol. Najnowszym odkryciem ko??ci tekodontozaura jest gatunek Thecodontosaurus caducus (Yates, 2003) opisany na podstawie czaszki, krĂ?g??w szyjnych, obojczyka, ??opatki oraz ko??ci ramiennej.
W 2007 Yates, Galton oraz Kermack postanowili dok??adniej przebadaĂ? swoje znalezisko, kt??re w 2003 roku jeden z nich ochrzci?? nazwĂ? Thecodontosaurus caducus. Paleontolodzy dopatrzyli siĂ? znaczĂ?cych r????nic w budowie odnalezionych ko??ci, dlatego te?? przemianowali domniemany gatunek tekodontozaura na nowy rodzaj Pantydraco. Ponadto r??wnie?? Agrosaurus macgillivrayi (Seeley, 1891) mo??e znale??Ă? siĂ? w podobnej, aczkolwiek odwrotnej sytuacji. Niekt??rzy uwa??ajĂ?, ??e ten australijski zauropodomorf mo??e byĂ? synonimem Thecodontosaurus antiquus lub nowym gatunkiem tego ??w rodzaju.
Literatura:
1) Flynn, John J. and Wyss, Andre R. (2002) Madagascar's Mesozoic Secrets. Scientific American 286: 54-63 February 2002.
2) Upchurch, P (1998), The phylogenetic relationships of sauropod dinosaurs. Zool. J. Linnean Soc. 124: 43–103.
3) Yates, A. M., (2003) A new species of the primitive dinosaur Thecodontosaurus (Saurischia: Sauropodomorpha) and its implications for the systematics of early dinosaurs. Journal of Systematic Palaeontology Vol. 1, no.1, pp. 1-42
4) Yates, A.M. & Kitching, J. W. (2003) The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. Proc. R. Soc. Lond.: B Biol Sci. 2003 Aug 22; 270(1525): 1753–8.
5) Galton, P.M., Yates, A.M. & Kermack, D. (2007) Pantydraco n. gen. for Thecodontosaurus caducus Yates, 2003, a basal sauropodomorph dinosaur from the Upper Triassic or Lower Jurassic of South Wales, UK. Neues Jahrbuch f??r GEologie und Pal?¤ontologie, abh., 243: 119-125
Spis gatunk??w:
Thecodontosaurus- Riley & Stuchbury, 1836
Thecodontosaurus antiquus- Morris, 1843
Thecodontosaurus minor- Haughton, 1918 (nomen dubium)
Thecodontosaurus skirtopodus- Seeley, 1894= Massospondylus
Thecodontosaurus gibbidens- Cope, 1878= Galtonia
Thecodontosaurus hermannianus- Huene, 1907-1908= Efraasia diagnostica-Galton, 1973
Thecodontosaurus diagnosticus- Fraas, 1912= Efraasia diagnostica- Galton, 1973
Thecodontosaurus dubius- Haughton, 1924= Massospondylus
Thecodontosaurus browni- Huene, 1932= Massospondylus
Thecodontosaurus caducus-Yates, 2003=Pantydraco caducus Galton, Yates i Kermack 2007
”Thecodontosaurus” subcylindrodon- von Huene, 1908= nieopisany dinozauromorf.
![Obrazek](http://olc.spsd.sk.ca/DE/webquests/dino/thecodontosaurus.jpg)
Z taksonomiĂ? oraz historiĂ? Thecodontosaurus jest r??wnie?? zwiĂ?zana historia pewnego rodzaju o nazwie Palaeosaurus:
Palaeosaurus (syn. Paleosaurus)
Czas: skamienia??o??ci pochodzĂ? z okresu pomiĂ?dzy permem, a jurĂ?
Klasyfikacja:
>nazwa zbiorowa dla wielu rodzaj??w kopalnych gad??w
Palaeosaurus lub Paleosaurus to nazwa rodzajowa wielu prehistorycznych zwierzĂ?t, w tym tak??e dinozaur??w. Po raz pierwszy nazwy tej u??yto w latach 30 XIX wieku, by okre??liĂ? nieopisane jeszcze gady, takie jak, np. licznie odkrywane w tamtym okresie „dinojaszczury” oraz prehistoryczne krokodyle. Nazwa ta pochodzi z jĂ?zyka greckiego. Pochodzi ona od dw??ch bardzo znanych s????w- παλαιοσ (“palaios”), co oznacza „staro??ytny”; oraz σαυρος (“sauros”)- „jaszczur”. Nazwa ta oznacza wiĂ?c „staro??ytny jaszczur”.
Historia:
1833- Nazwa Palaeosaurus zostaje po raz pierwszy opublikowana przez francuskiego badacza Isidore’a Geoffroy’a Saint-Hilaire’a, kt??ry na szczĂ?tki zwierzĂ?cia natknĂ??? siĂ? w Niemczech. Jest to jurajski teleozauryd, spokrewniony lub bĂ?dĂ?cy te?? synonimem Aeolodon.
1836- Dwaj brytyjscy badacze- Henry Riley i Samuel Stutchbury opublikowywujĂ? nazwĂ? dw??ch zwierzĂ?t, kt??rych skamienia??o??ci odkryli niedaleko miasta Bristol w Anglii. By??y to: archozaur Palaeosaurus cylindricum oraz fitozaur P. platyodon. Riley i Stutchbury nie nadali nazwy palaezaurowi odkrytemu przez Geoffrey’a Saint-Hilaire'a. W swojej publikacji nie wspominajĂ? o tym nawet. Pojawia siĂ? w niej tak??e nazwa Thecodontosaurus.
1840- Niemiecki paleontolog Leopold Joseph Fitzinger nadaje nazwĂ? skamienia??o??ciom gada, odkrytym w osadach z permu- Palaeosaurus sternbergii. Fitzinger nigdy dok??adniej nie zidentyfikowa?? tego zwierzĂ?cia.
1840- Riley i Stutchbury po??wiĂ?cajĂ? wiĂ?cej pracy nad dwoma gatunkami Palaeosaurus przez siebie opisanymi, na podstawie zĂ?b??w odkrytych w ska??ach triasu. Ostatecznie poprawiajĂ? prace na temat Paleosaurus cylindrodon oraz Paleosaurus polyodon.
1842- Sir Richard Owen tworzy klad Dinosauria. W tej samej publikacji usi??owa?? przedefiniowaĂ? Paleosaurus oraz Thecodontosaurus na dinozaury.
1847- Hermann von Meyer uznaje Paleosaurus (1833) oraz P. sternbergii (1840) za nowy rodzaj Sphenosaurus. Opisuje on go jako gada o bardzo prymitywnych cechach (nie identyfikujĂ?c go w systematyce).
1870- Thomas Henry Huxley opisuje jako pierwszy Thecodontosaurus i Palaeosaurus jako dinozaury. Uznaje on Palaeosaurus platyodon jako odpowiednik Thecodontosaurus antiquus (na podstawie skamienia??o??ci odkrytych przez Owena). Paleosaurus cylindrodon zaliczy?? natomiast jako miĂ?so??ernego teropoda.
1878- Ameryka??ski paleontologt Edward Drinker Cope nadaje nowĂ? nazwĂ?- Palaeosaurus fraserianus szczĂ?tkom sk??adajĂ?cym siĂ? jedynie z zĂ?b??w, kt??re odkry?? w triasowych osadach w Pensylwanii. Zdeterminowany Cope utworzy?? nowy gatunek Palaeosaurus, kt??ry okre??li?? na podstawie kilku zĂ?b??w odnalezionych w??r??d kolekcji zĂ?b??w paleozaur??w Riley’a i Stutchbury’a. ZĂ?by te nale??a??y do nieznanego rodzaju zauropodomorfa (incertae sedis).
1881- Davies opisuje na podstawie zĂ?b??w nowy gatunek Palaeosaurus stricklandi. By?? to najprawdopodobniej fitozaur.
1902- Niemiecki paleontolog Friedrich von Huene tworzy nowy rodzaj Rileya, na podstawie ko??ci ramiennej oraz dw??ch krĂ?g??w odnalezionych w tej samej lokalizacji co szczĂ?tki Palaeosaurus cylindrodon, P. platyodon i Thecodontosaurus antiquus.
1908- Von Huene stwierdzi??, i?? zĂ?by Palaeosaurus platyodon oraz szczĂ?tki Rileya pochodzĂ? od tego samego zwierzĂ?cia. Utworzy?? wiĂ?c pewnego rodzaju nazewniczĂ? kombinacjĂ?, na skutek czego powsta??a nowa nazwa Rileya platyodon.
1908- W oddzielnej pracy von Huene u??ywa nazwy Thecodontosaurus subcylindrodon, zamiennie z Palaeosaurus subcylindrodon w p????niejszych czĂ???ciach. Definiuje r??wnie?? prozauropoda* Sellosaurus oraz kreuje nazwĂ? Teratosaurus minor, dla(jak siĂ? p????niej oka??e) chimery, bĂ?dĂ?cĂ? kombinacjĂ? szczĂ?tk??w nieznanego zauropodomorfa oraz zĂ?b??w innego, niezidentyfikowanego jak dotĂ?d gada.
1914- Von Huene swierdza, i?? Rileya (R. bristolensis) to chimera- dw??ch krĂ?g??w Thecodontosaurus oraz ko??ci ramiennej fitozaura.
1932- Von Huene odkrywa nowy gatunek w Niemczech. By this time Palaeosaurus cylindrodon has been recognized as a prosauropod because of the prosauropod bones assigned to it by Owen**. Uzna?? go za gatunek paleozaura- P. diagnosticus.
1940- Holotyp P. cylindrodon (zĂ?by) zostaje zniszczony podczas II Wojny ?ĹĄwiatowej.
1959- Niemiecki paleontolog Oskar Kuhn przemianowywuje gatunek Palaeosaurus utworzony przez Riley’a i Stutchbury’a w 1836 na nowĂ? nazwĂ? Palaeosauriscus z gatunkiem Palaeosaurus cylindrodon.
1961- Kuhn przzemianowywuje nazwĂ? rodzajowĂ? Rileya nadanĂ? przez Huene’a na Rileyasuchus.
1964- Poniewa?? odkryte do tej pory prozauropody r????ni??y siĂ? znaczĂ?co (co okre??lono na podstawie zĂ?b??w, bĂ?dĂ?cych czĂ?sto jedynĂ? formĂ? identyfikacji), Amerykanin Edwin Harris Colbert podzieli?? prozauropody na dwie grupy. Palaeosauria* utworzona specjalnie dla rodzaj??w Palaeosaurus i Teratosaurus, obejmowa??a wszystkie „miĂ?so??erne formy”. Thecodontosaurus i Plateosaurus natomiast zosta??y zaklasyfikowane przez badacza jako ro??lino??erna grupa prozauropod??w o nazwie Plateosauria*.
1973- Brytyjski paleontolog Peter Galton uznaje Palaeosaurus diagnosticus jako samodzielny gatunek zauropodomorfa, tworzĂ?c p????niej nowĂ? kombinacjĂ? nazewniczĂ? Efraasia diagnostica. Efrazja to m??odszy synonim sellozaura. Prawdopodobnie badacz s??usznie zaliczy?? szczĂ?tki P. diagnosticus do owego rodzaju (nie potwierdzono jego tezy).
2000- Wszystkie gatunki opisywane jakoThecodontosaurus zostajĂ? w ko??cu prawid??owo opisane oraz w??a??ciwie zaklasyfikowane przez paleontolog??w pod przewodnictwem Michaela Bentona. Skamienia??o??ci gatunk??w Palaeosaurus cylindrodon oraz P. platyodon ponownie przypisano do Thecodontosaurus- choĂ? sami badacze nie sĂ? tego w stu procentach pewni. Z tego powodu te dwa gatunki, jak i rodzaje: Rileyasuchus oraz Palaeosauriscus uznano za nazwy wĂ?tpliwe i wymagajĂ?ce dok??adnych analiz (nomen dubium)
2004- Brytyjski paleontolog Adam Yates redescribes the bones assigned to Sellosaurus. He resurrects the genus Efraasia for some of these bones, to which he assigns the bones that had been described as Teratosaurus minor as well, although not the teeth, which are non-dinosaurian. Like Galton in 1973, Yates' Efraasia also includes the remains previously known as Palaeosaurus diagnosticus, although unlike Galton, Yates calls the species Efraasia minor because von Huene described Teratosaurus minor several pages before Palaeosaurus diagnosticus in his 1908 publication. The name minor therefore takes precedence over diagnostica for this species.**
* Klady nieaktywne.
**ProszĂ? o przet??umaczenie
![Obrazek](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Politecnico-Palaeosaurus.jpg/180px-Politecnico-Palaeosaurus.jpg)
Spis gatunk??w:
Palaeosaurus- brak nazwy gatunkowej- (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire, 1822)= teleozauryd z rzĂ?du krokodyli. ByĂ? mo??e synonim Aeolodon.
"Palaeosaurus" cylindrodon (H. Riley i S. Stutchbury, 1836)= nieznany archozaur (wed??. grupy badawczej Michaela Bentona syn. Thecodontosaurus)
"Palaeosaurus" platyodon (H. Riley i S. Stutchbury, 1836)= nieznany fitozaur (wed??. grupy badawczej Michaela Bentona syn. Thecodontosaurus)
"Palaeosaurus" sternbergii (Leopold Joseph Fitzinger, 1840)= gad o bardzo trudnej identyfikacji.
"Palaeosaurus" fraserianus (Edward Drinker Cope, 1878)= mo??liwe, i?? jest to jaki?? zauropodomorf (incertae sedis)
"Palaeosaurus" stricklandi (Davies, 1881)= nieznany nauce fitozaur.
"Palaeosaurus" subcylindrodon (von Huene, 1908)= mo??liwe, i?? jest to jaki?? dinozauromorf (w swojej bracy paleontolog uznaje go za syn. Nazwanego przez siebie gatunku ”Thecodontosaurus” subcylindrodon).
"Palaeosaurus" diagnosticus (P. Galton, 1973)= bazalny zauropodomorf (syn. Efraasia???).