Forum Dinozaury.com

Ferenceratops shqiperorum - nowa nazwa dla Zalmoxes shqiperorum, który okazał się być ceratopsem. Ponadto, Mochlodon jest tym samym zwierzęciem co Ajkaceratops i również ceratopsem

Maidment, Susannah C. R.; Butler, Richard J.; Brusatte, Stephen L.; Meade, Luke E.; Augustin, Felix J.; Csiki-Sava, Zoltán; Ősi, Attila (2026-10-07). "A hidden diversity of ceratopsian dinosaurs in Late Cretaceous Europe". Nature: 1–7. doi:10.1038/s41586-025-09897-w

https://doi.org/10.1038%2Fs41586-025-09897-w - link do publikacji. Przepraszam, dałoby się połączyć te dwa posty, proszę.

Sprostowanie drugie - Ajkaceratops kozmai okazał się ważnym gatunkiem ceratopsa i starszym synonimem Mochlodon vorosi. Mochlodom suessi pozostaje ornitopodem.

Opinię Admina - specjalisty od ajkaceratopsów i rabdodontów - chętnie bym poznał (sam jeszcze artykułu nie czytałem, poza abstraktem).

No nie, a myślałem, że choć przez chwilę pracowałem na czymś innym niż na ceratopsach xd

Tak szczerze mówiąc, to nowy materiał wydaje mi się potwierdzać naszą hipotezę z 2024 roku - że raczej mamy do czynienia z bardzo dziwnym ptasiomiednicznym (niekoniecznie ceratopsem); wciąż argumenty za jego ceratopsową naturą są dla mnie nieprzekonujące (imho najbardziej wartościowe wydaje się obecność primary ridge na zębach maxilli, co nie było raportowane u rabdodontów; z drugiej strony mikrostruktura zębów morfotypu ajkceratopsowego z Iharkut nie pasuje do marginocefali w ogóle, a same zęby w nowym materiale ajkaceratopsa nie są typowo ceratopsowe).

Oryginalnie miałem pomysł, że Ajkaceratops = Mochlodon (wobec czego rabdodontyd), ale jest przynajmniej jeden aspekt anatomii (pominięty przez autorów najnowszej publikacji), który powstrzymał mnie od synonimizacji tych taksonów w 2024. Poza tym nie widzę, żeby została poruszona kwestia Mochlodon suessi (a jeśli jest kongeneryczny z Ajkaceratops - jak wskazują k. zębowe - no to węgierski takson powinien być "Mochlodon kozmai") Zaprezentowane analizy trochę zaskakują rozstrzałem (choćby "skaczącym" po drzewie Z. robustus). Chyba będzie response z naszej strony, sporo rzeczy, na które zwracaliśmy uwagę w artykule z 2024 nie zostało uwzględnionych.

No ale miło, że zaprezentowana przez nas w 2024 zachowawcza rekonstrukcja ajkaceratopsa się potwierdziła

Brzmi przekonująco. Mam dysonans poznawczy gdy patrzę na rekonstrukcję Dempseya.

Fajnie widzieć, że dyskusja o ceratopsach wciąż ewoluuje – te nowe analizy naprawdę pokazują, jak skomplikowana była fauna kredy w Europie

Taurovenator pisze: ↑

7 stycznia 2026, o 17:56

Mochlodom suessi pozostaje ornitopodem.

Ani w suplemencie ani w artykule nie mogę znaleźć tej informacji. Podasz cytat?
Osobiście oglądałem materiał M. suessi i M. vorosi i te kości zębowe są niemal identyczne. Różnią się tylko położeniem krawędzi dla bocznego wyrostka predentary (u M. suessi jest nieco niżej) i rozmiarem. Bardzo bym się zdziwił, jakby okazało się, że jedno dentary należy do zupełnie innej grupy ptasiomiednicznych niż drugie.

nazuul pisze: ↑

8 stycznia 2026, o 17:19

Brzmi przekonująco. Mam dysonans poznawczy gdy patrzę na rekonstrukcję Dempseya.

Rozumiem, że w "brzmi przekonująco" chodzi Ci o interpretację Maidment et al.? Co Cię najbardziej przekonuje?

To:

Dino pisze: ↑

8 stycznia 2026, o 11:11

(imho najbardziej wartościowe wydaje się obecność primary ridge na zębach maxilli, co nie było raportowane u rabdodontów; z drugiej strony mikrostruktura zębów morfotypu ajkceratopsowego z Iharkut nie pasuje do marginocefali w ogóle, a same zęby w nowym materiale ajkaceratopsa nie są typowo ceratopsowe).

Nowy Rok przynosi kolejnego nietypowego dinozaura, a mianowicie troodontyda z kopułą na głowie zbudowaną z kości czołowych, podobnej do pachycefalozaurów. Nowy dinozaur otrzymał nazwę Xenovenator espinosai. Jego szczątki zostały odnalezione w formacji Cerro del Pueblo z późnej kredy Meksyku.

Rivera-Sylva, Hector E.; Aguillón-Martinez, Martha C.; Flores-Ventura, Jose; Sánchez-Uribe, Ivan E.; Guzman-Gutierrez, Jose Ruben; Longrich, Nicholas R. (January 9, 2026). "A thick-skulled troodontid theropod from the Late Cretaceous of Mexico". Diversity. 18 (1): 38.
https://www.mdpi.com/1424-2818/18/1/38

Deja vu? Przy czymś o nietypowej budowie to oczekiwałbym szerszych porównań, np. wykazania, że to w ogóle teropod, porównanie z pachycefalozaurami to jedno zdanie na s. 19-20 a w pierwotnym artykule (ref. 42) brak w ogóle tego. Skąd wiadomo, że to nie jest np. ornitopod czy tyranozauryd?

Yeneen houssayi - nowy tytanozaur z argentyńskiej formacji Bajo de La Carpa datowanej na santon.

Filippi, L. S.; Bellardini, F.; Carballido, J. I.; Méndez, A. H.; Garrido, A. C. (2026). "Yeneen houssayi gen. et sp. nov. and an overview of the sauropod titanosaurian diversity from Cerro Overo – La Invernada area (Bajo de la Carpa Formation, Santonian), North Patagonia, Argentina". Historical Biology: An International Journal of Paleobiology.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10 ... 25.2584707

Irazoqui i in. (2026) nazwali dwa nowe gatunki Vegavis - V. geitononesos i V. notopothousa.

Irazoqui, F., Acosta Hospitaleche, C., Paulina-Carabajal, A., Bona, P., & Vega, N. (2026). New Species of Vegavis (Neornithes) from Antarctica Highlights Unexpected Cretaceous Antarctic Diversity. Diversity, 18(2), 82. https://doi.org/10.3390/d18020082

Opisano nowego rabdodonta z dolnokredowych (barrem-apt) osadów w Salas de los Infantes w Hiszpanii - Foskeia pelendonum. Autorzy przeprowadzili analizę filogenetyczną opartą na wcześniejszej macierzy, dość kontrowersyjnej, opracowanej przez Dieudonnégo i in. Według ich analizy, rabdodonty są jednak ornitopodami, a nie ceratopsami (contra Maidment i in. 2026 - oczywiście do tej pracy autorzy nie mieli szansy się odnieść). Jest to też jedna z nielicznych analiz wspierających koncepcję Phytodinosauria. Jak zwykle, sprawa rozbija się w dużej mierze o dobór analizowanych taksonów.

Dieudonné P-E, Becerra MG, Zanesco T, Tortosa T, Cruzado-Caballero P, Stein K, Fernández-Baldor FT. 2026. Foskeia pelendonum, a new rhabdodontomorph from the Lower Cretaceous of Salas de los Infantes (Burgos Province, Spain), and a new phylogeny of ornithischian dinosaurs. Papers in Palaeontology 12: e70057. https://doi.org/10.1002/spp2.70057

Czekam niecierpliwie jak uda mi się przejrzeć opis tego nowego dinozaura. Bardziej prawdopodobne jest, że większość przedstaiwcieli rodziny Rhabdodontidae to bazalne Neornithischia/Cerapoda, a nie Ceratopsia czy Ornithopoda. Szum o europejskie ceratopsy pomógł wyznaczyć kolejną cechę, która jest charakterystyczna dla Ornithopoda. Wedug tego formy wczesne, jak wspominany Agilisaurus nie może być do nich zaliczany.
Ciekawe jest, że rodzaj Convolosaurus wygląda na formę pośrednią miedzy rodzajami Hypsilophodon a Tenontosaurus, choć tu problemem może być tendencja do zaniku u konwolozaura mocno wyspecjalizowanego u hypsilofodona palca piątego dłoni, kiedy u tenontozaura ten jest dość dobrze i typowo wykształcony....

Yantaloong lini - rzekomo pierwszy turiazaur z środkowej jury Chin (formacja Zhanghe). Znany z sześciu kręgów przedkrzyżowych.

Zhang, X.-Q.; Wang, Y.-M.; Wang, Z.-J.; Wang, Y.-C.; Wang, T.; Wang, G.-F.; Zou, Y.; Dong, Q.-X.; Su, X.; Jiang, H.; Wang, Y.-J.; You, H.-L. (2026). "The first turiasaurian sauropod (Dinosauria: Eusauropoda) from East Asia". Zoological Journal of the Linnean Society. 206 (2) zlaf201. https://doi.org/10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlaf201

Ukazał się opis nowego przedstawiciela Hadrosauroidea ze sławnej formacji Yixian Haolong dongi, który posiadał, oprócz dużych łusek, protopióra, niektóre z nich przekształciły się w kolce skórne.

https://www.nature.com/articles/s41559-025-02960-9

Autorzy nie piszą (a przynajmniej nie w abstrakcie - niestety nie mam dostępu do całego tekstu), by zwierzę to miało protopióra.

Ponoć to coś w stylu kolców jeżozwierza, nie takie protopióra jak u teropodów... fakt faktem, kolejny raz odkrycie naukowców niszczy mi kawałek dzieciństwa, no cóż

No właśnie w artykule pisze o włosopodobnych wytworach skóry. Pokazane jest to też na ilustracjach, które w necie mozna znaleźć....

Autorzy piszą wprost, że to nie protopióra.

Mononajkus pisze: ↑

6 lutego 2026, o 22:27

Ponoć to coś w stylu kolców jeżozwierza, nie takie protopióra jak u teropodów... fakt faktem, kolejny raz odkrycie naukowców niszczy mi kawałek dzieciństwa, no cóż

Oj tam niszczy. Dinozaury przestają być po prostu wielkimi jaszczurkami

Dasosaurus tocantinensis - nowy wczesnokredowy somfospondyl z Brazylii. Opisany na podstawie niezbyt kompletnego, ale nietragicznego materiału. Analiza osteohistologiczna potwierdza, że holotyp był dorosłym osobnikiem. Według autorów dasozaur jest taksonem siostrzanym do hiszpańskiego garumbatytana, poza kladem Euhelopodidae + Titanosauria.

Mayer E.L. i in. 2026. A new titanosauriform with European affinities in the Early Cretaceous of Brazil: insights on Somphospondyli phylogeny, histology and biogeography. Journal of Systematic Palaeontology 24: 2601579. https://doi.org/10.1080/14772019.2025.2601579

Coś link nie działa....

Nowy gatunek spinozaura. S. mirabilis z początku późnej kredy Nigru.

https://doi.org/10.1126%2Fscience.adx5486

Zamiast grzebienia miał pojedynczy róg na głowie....

Czyżby spinozaur miał potajemną schadzkę z zaurolofem???

Gorgonavis alcyone - nowy przedstawiciel Enantiornithes z wczesnej kredy Hiszpanii (formacja Calizas de La Huérguina) mogący należeć lub być blisko spokrewniony z grupą Longipterygidae.

Nebreda, S. M.; Chiappe, L. M.; Navalón, G.; Terol, J. C.; Serrano, F. J.; Buscalioni, Á. D.; Marugán-Lobón, J. (2026). "An isolated skull from Las Hoyas (Early Cretaceous, Spain) informs the early evolution towards elongated rostra in enantiornithine birds (Aves, Ornithothoraces)". Swiss Journal of Palaeontology. 145: 251–265
https://sjp.pensoft.net/article/182813/