Nie tylko dinozaury 2026

[Lythronax]

Haji-Sheikh i współpracownicy (2026) zaprezentowali nowy endokast (odlew wnętrza czaszki) wymarłego kota Smilodon fatalis oraz obliczyli jego objętość. Zdaniem naukowców zakres objętości endokastu smilodona jest zbliżony do dzisiejszych lwów.
https://academic.oup.com/biolinnean/art ... 40/8407899

[Taurovenator]

https://doi.org/10.1126%2Fsciadv.adv0130 - nowe badania kości łokciowej i kości udowej Sahelanthropus tchadensis wskazują, że pomimo iż kości te bardzo przypominają ich homologi u szympansów, to posiadają cechy będące adaptacjami do dwunożności (czyli kolejna odsłona debaty o początkach homininów).

[Lythronax]

Liczne makro- i mikroskamieniałości roślin z wczesnego permu Włoch.
https://www.sciencedirect.com/science/a ... 6726000011

[Taurovenator]

https://doi.org/10.4072%2Frbp.2025.3.0539 - nowy materiał kopalny Anancus sivalensis z formacji Tatrot (pliocen wzgórz Siwalik w Indiach).

https://doi.org/10.1016%2Fj.isci.2025.114622 - na postawie budowy główki kości promiennej Pliobates cataloniae, stwierdzono, że ta mioceńska małpa wąskonosa była bardziej przystosowana do wspinania się niż do zawisania na przednich kończynach.

[Taurovenator]

https://doi.org/10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlaf183 - jak za pomocą analizy zmienności allometrycznej kości biodrowych zidentyfikowano gatunki żab z późnego plejstocenu Jaskiń Naracoorte w Australii.

https://doi.org/10.1126%2Fsciadv.adz9554 - najstarszy przykład ludzkiej kremacji (ok. 7500 r p.n.e.) z Malawi.

https://doi.org/10.7717%2Fpeerj.20484 - morfologia ucha wewnętrznego (kości skalistej [petrosal] i labiryntu kostnego) jest dobrym źródłem informacji o filogenezie nieparzystokopytnych, co udowodniono na podstawie badania morfologii tej części uszu u wymarłych koniowatych.

https://doi.org/10.1080%2F03115518.2025.2598344 - w stanie Goiás (Brazylia) w osadach formacji Adamantina odkryto ząb należący prawdopodobnie do jednego z największych sfagezaurów (Notosuchia: Sphagesauria).

https://doi.org/10.1017%2Fpab.2025.10086 - badanie ewolucji amonitów z rodziny Dactylioceratidae wskazuje, że im bardziej wyspecjalizowane stawały się gatunki należące do tej rodziny, tym częściej wymierały. Potwierdzono występowanie zjawiska "wymierania w tle" w czasie istnienia tej rodziny.

[Taurovenator]

https://doi.org/10.1016%2Fj.precamres.2025.107992 - nowe szczątki organizmów z późnoediakarańskiej formacji Dongpo (Chiny) tworzą tzw. Biotę Dongpo.

https://doi.org/10.1017%2FS0016756825100459 - zmiana składu roślinności lądowej i wodnych "bazalnych eukariontów" i sinic na przełomie triasu i jury na podstawie analizy palinologicznej mikroskamieniałości z formacji Westbury, Lilstock (obie retyckie) oraz Redcar Mudstone (synemur) (Wielka Brytania).

https://doi.org/10.1017%2Fpab.2025.10083 - u grup taksonomicznych z bardzo dobrym zapisem kopalnym (trylobity w kambrze, kenozoiczne otwornice, itd.) często powinny występować gatunki długowieczne dające początek wielu innym gatunkom.

https://doi.org/10.1016%2Fj.gr.2025.11.011 - stowarzyszone skamieniałości i skamieniałe tropy ordowickich skrzypłoczy z Arabii Saudyjskiej odnalezione w warstwach powstałych w środowisku przybrzeżnym sugerują podobne sposób przebiegu tarła ordowickich "mieczogonów" do dzisiejszych.

https://doi.org/10.1111%2Fjoa.70095 - pierwsze opisane szczątki mioceńskich żółwi z grupy żółwiaków (w tym częściowej czaszki przypisanej do Trionyx cf. T. vindobonensis ) z trzech stanowisk z Polski. Wśród autorów, nasz moderator Utahraptor, gratulacje.

[Taurovenator]

https://doi.org/10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlaf179 - Nothosaurus fortihumeralis, nowy duży gatunek notozaura o specyficznej budowie kości ramiennej z anizyckiej formacji Guanling (Chiny Południowe).

https://doi.org/10.1016%2Fj.palwor.2025.201065 - Chauliodites quinjingensis, latający krewniak owadów z rodziny Grylloblattidae z wczesnego triasu Chin (formacja Kayitou).

https://doi.org/10.1007%2Fs00114-025-02060-5 - trzy nowe gatunki z birmańskiego bursztynu Kachin (cenoman).

https://doi.org/10.1016%2Fj.gr.2025.12.009 - ewolucja kształtu skrzydeł u owadów z wymarłej już grupy Permopsocida wskazuje na wystąpienie w obrębie tej grupy efektu wąskiego gardła na granicy permu i triasu (zmniejszenie nowych "wynalazków" aerodynamicznych po wymieraniu) oraz wystąpienie korelacji między zmiennością morfologiczną skrzydeł, a zmianami rożnorodności nagonasiennych.

https://doi.org/10.1111%2F1755-6724.70007 - dwa nowe pluskiawki różnoskrzydłe z środkowej jury Chin (formacja Jiulongshan).

https://doi.org/10.1016%2Fj.palaeo.2025.113542 - badanie diety współczesnych jeleniowatych z krainy neotropikalnej (Ameryka Południowa) na podstawie analizy ścierania się ich zębów, jako podstawa dla badań diety wymarłych jeleniowatych i innych kopytnych o małych lub średnich rozmiarach ciała.

[Taurovenator]

https://doi.org/10.3897%2Ffr.29.174847 - analiza geochemiczna zębów koni i słoniowatych z blanku (środkowy pliocen - środkowy plejstocen) Rancho Jorge (Sonora, Meksyk) wskazują, że ssaki te żyły w dość suchym środowisku i pożywiały się zarówno roślinami C3 jak i roślinami C4.

https://doi.org/10.1080%2F08912963.2025.2586229 - Dongningus granulatus - nowy rodzaj dla "Prosbolopsites" granulatus, wymarłego cykadokształtnego z późnego triasu Chin (formacja Luoquanzhan).

https://doi.org/10.3897%2Ffr.29.174226 - nowa inkluzja z eoceńskiego bursztynu bałtyckiego - kosarz z niespotykaną budową nogogłaszczek.

https://doi.org/10.1080%2F08912963.2025.2461156 - (na stronie wydawnictwa podano, że opublikowano tą pracę w lutym ubiegłego roku, ale została włączona do tegorocznego numeru Historical Biology; co w sumie tyczy się kilkunastu innych artykułów, wspomnianych na forum w zeszłym roku) - opisano paleofaunę środkowo mioceńskiego (wczesny sarmat) stanowiska Kharalug (obwód rówieński, Ukraina), którą tworzą głównie ryby promieniopłetwe (minimum trzy rodziny i pięć rodzajów) i stwierdzono, że owe stanowisko zachowuje faunę żyjący w środowisku marginalnie słodkowodnym (lagunie, bądź jeziorze położonym z dala od linii brzegowej) na peryferiach Basenu Przedkarpackiego.