Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 22 września 2019, o 23:42

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 18 sierpnia 2019, o 19:48 
Offline
Kredowy tyranozaur
Kredowy tyranozaur

Dołączył(a): 19 marca 2009, o 20:55
Posty: 2011
Lokalizacja: Wrocław
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Obrazek

Tytuł: Wielkie dinozaury. Dzieje ewolucji gigantów
Autorzy: Zdeněk V. Špinar, Philip J. Currie
Rok wydania: 1994
Ilustracje: Jan Sovak
Tłumaczenie: Karol Sabath, Katarzyna Żylińska (rozdział 1.)
Konsultacja naukowa: Karol Sabath
Wydawnictwo: Warszawski Dom Wydawniczy
Liczba stron: 176
ISBN: 83-85558-18-7

Cyklicznie w wakacje nachodzi mnie fala sentymentalizmu - nie inaczej było w tym roku, korzystając z chwili wolnego postanowiłem więc powrócić do jednej z ulubionych książek mojego dzieciństwa - Wielkich dinozaurów. Miała ona u mnie burzliwą historię - prawdopodobnie około roku 1995 pogryzł ją mój pies, niszcząc całą okładkę i niektóre końcowe strony. Nic więc dziwnego, że byłem tym bardzo niepocieszony, dlatego też jakiś czas później rodzice kupili mi kolejny egzemplarz, który do dziś stoi na regale w moim pokoju (w doskonałym stanie ;)).

Wielkie dinozaury to stosunkowo krótka książka, pisana dodatkowo dość dużą czcionką i ze sporymi marginesami, stąd tekstu nie jest w niej za dużo. Mimo to nie jest to raczej książka dla dzieci - przynajmniej niektóre części wymagają od czytelnika znajomości pewnych specjalistycznych terminów. Oto przykład:
Wielkie dinozaury, s. 24 napisał(a):
Sedymenty facji alpejskiej osadzały się natomiast w morzach. Grube pokłady dolomitów i wapieni osiągnęły potężną miąższość, o wiele większą niż osady facji germańskiej, gdyż odkładały się w zapadających się basenach sedymentacyjnych.
Obecnie większy poziom zaawansowania uważam za wielką zaletę książki, ale te dwadzieścia kilka lat temu trochę mnie to odstraszało. Pozycja obejmuje kilka rozdziałów: "Przedmowa", "Wprowadzenie", "Najstarszy okres mezozoiku - trias", "Pierwsze dinozaury", "Środkowy mezozoik - jura", "Kreda - złoty wiek dinozaurów", "Czemu dinozaury zawdzięczają swój sukces?", "Wyprawy po dinozaury na świecie", "Gdzie można zobaczyć dinozaury?", "Niektórzy współcześni badacze dinozaurów", "Nowe odkrycia" oraz "Podsumowanie". Większość z nich jest bardzo krótka - lwia część treści zawarta jest w rozdziałach o poszczególnych częściach mezozoiku oraz o powodach ewolucyjnego sukcesu dinozaurów. Rozdziały o triasie, jurze i kredzie rozpoczynają się od krótkiego wprowadzenia, poświęconego paleogeografii, klimatowi, florze i niedinozaurowej faunie typowej dla danego okresu. To wielki plus, że przedstawiony został szerszy kontekst ewolucji dinozaurów.

Poszczególne grupy dinozaurów zostały omówione w filogenetycznym kontekście - zamieszczono sporo uproszczonych dendrogramów, obrazujących pokrewieństwa opisywanych dinozaurów. Uwzględnione zostały najświeższe ówczesne hipotezy filogenetyczne, np. włączenie tyranozaurów do celurozaurów, a nie karnozaurów (akceptowane do dziś), czy bliskie pokrewieństwo troodontów i ornitomimozaurów (koncepcja Bullatosauria - dziś już niebrana na poważnie). Wiadomo więc, że czytając tę książkę dziś, trzeba mieć na uwadze rok wydania ;) Ponadto opisano też trochę doniesień "zakulisowych" - pojawiają się informacje np. o odkryciu jobarii czy kriolofozaura, które nie były jeszcze wówczas nazwane. W rozdziale poświęconym historii badań nad dinozaurami podano nieco danych, które nie są powszechnie znane, więc nawet osoby obeznane w temacie mogą dowiedzieć się czegoś nowego. Chyba głównym minusem książki jest fakt, że poświęcona jest dinozaurom o dużych rozmiarach - tytuł nie kłamie. Dlatego też informacje o niektórych grupach, których przedstawiciele są raczej niewielcy (np. wiele maniraptorów), bywają mocno ograniczone w porównaniu do innych taksonów. Zdarzają się też nieliczne niekonsekwencje merytoryczne, ale nie są one szczególnie irytujące.

Polskie tłumaczenie stoi na wysokim poziomie (co nie dziwi, patrząc na nazwisko tłumacza). Karol Sabath nie ograniczył się jednak tylko do tego - niemal na każdej stronie znajdują się jego dopiski, wyjaśniające pewne aspekty tekstu. Ponadto sam napisał też krótki podrozdział "Polski wkład w badania dinozaurów". Literówek i błędów redakcyjnych w polskim wydaniu jest bardzo niewiele.

Kolejnym wielkim plusem są też bardzo liczne ilustracje Jana Sovaka (poniżej drobna próbka).

Podsumowując, uważam, że Wielkie dinozaury to świetna książka. Nawet dziś można ją polecić osobom chcącym zapoznać się z podstawami biologii dinozaurów (wiadomo, że koncepcje filogenetyczne czy pewne aspekty biologii niektórych grup uległy zmianie przez ostatnie ćwierćwiecze, jednak ogólny obraz do dziś pozostaje aktualny).

Obrazek
Obrazek

EDIT Poprawiłem kilka błędów redakcyjnych.


Ostatnio edytowano 19 sierpnia 2019, o 10:55 przez Ag.Ent, łącznie edytowano 1 raz

Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 18 sierpnia 2019, o 20:42 
Offline
Permski gad ssakokształtny
Permski gad ssakokształtny

Dołączył(a): 27 lutego 2014, o 10:49
Posty: 685
Lokalizacja: Gniew
Imię i nazwisko: Kamil Kamiński
Dzięki za te wspomnienia :). Ta książka bez wątpienia miała ogromny wpływ na kierunek moich zainteresowań w dzieciństwie. Obok "Księgi dinozaurów" D. Lamberta była to chyba najlepsza książka o dinozaurach dostępna w Polsce w latach 90. Choć w tej drugiej tyranozaury umieszczono jeszcze wśród karnozaurów:)


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 19 sierpnia 2019, o 10:59 
Offline
Kredowy tyranozaur
Kredowy tyranozaur

Dołączył(a): 19 marca 2009, o 20:55
Posty: 2011
Lokalizacja: Wrocław
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
O tak, "Dinozaury" De Agostini, Wielkie dinozaury i Księga dinozaurów to była (przynajmniej dla mnie) wielka trójka pozycji o dinozaurach połowy lat 90. :)
Karnozaurowe tyranozaury to w momencie publikacji Księgi... był mainstream, natomiast jest tam jeszcze kilka innych ciekawych koncepcji filogenetycznych (może autorskich pomysłów Lamberta?), ale to temat na osobną dyskusję ;)


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 19 sierpnia 2019, o 12:45 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6455
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Ag.Ent napisał(a):
Uwzględnione zostały najświeższe ówczesne hipotezy filogenetyczne, np. włączenie tyranozaurów do celurozaurów, a nie karnozaurów (akceptowane do dziś), czy bliskie pokrewieństwo troodontów i ornitomimozaurów (koncepcja Bullatosauria - dziś już niebrana na poważnie)
(...)
Ponadto opisano też trochę doniesień "zakulisowych" - pojawiają się informacje np. o odkryciu jobarii czy kriolofozaura, które były już wówczas odkryte, ale jeszcze nienazwane.

Interesujące. Cryolophosaurus jest z maja 1994 r. (w 1993 r. wspomniany w Prehistoric Times). Oczywiście przedstawione hipotezy były już wcześniej publikowane, ale głównym źródłem była praca Holtza z sierpnia 1994 r. Podejrzewam zasugerowanie się dysertacją Holtza z 1992 r. "An unusual structure of the metatarsus of Theropoda (Archosauria: Dinosauria: Saurischia) of the Cretaceous" albo błyskawiczną pracę wydawniczą.

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 19 sierpnia 2019, o 13:48 
Offline
Kredowy tyranozaur
Kredowy tyranozaur

Dołączył(a): 19 marca 2009, o 20:55
Posty: 2011
Lokalizacja: Wrocław
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Wydaje się, że badania Holtza nie są jedynym źródłem tej informacji. Oto, co autorzy piszą w sekcji poświęconej Tyrannosauridae:
s. 93 napisał(a):
Chociaż tyranozaury uważane są powszechnie za karnozaury wywodzące się od allozaurów, w rzeczywistości są bliżej spokrewnione z mniejszymi teropodami, takimi jak troodonty i ornitomimozaury. Po raz pierwszy hipotezę taką przedstawił wybitny paleontolog niemiecki, Friedrich von Huene w 1923 roku, ale nie uznawano jej do niedawna, kiedy to do takiego wniosku doszło niezależnie trzech paleontologów zajmujących się dinozaurami.
Jednym z nich jest na pewno Holtz. W 1994 roku (w październiku) ukazała się też analiza Sereno i in. (w "Science", opis afrowenatora), gdzie również tyranozaury wylądowały w celurozaurach. Nie wiem, kto mógłby być tym trzecim. W każdym razie współautorem książki jest Currie, więc na pewno wiedział, co w trawie piszczy ;) Poza tym może te wyniki były też wcześniej przedstawiane np. na SVP albo jakiejś innej konferencji.


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 19 sierpnia 2019, o 14:26 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6455
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Może to: http://theropoddatabase.com/Perez-Moren ... 201993.htm
albo raczej badania Novasa:
Novas, F.E. 1991/1992. La evolucion de los dinosaurios carnivoros; pp. 126-163 in Sanz, J.L. and Buscalioni, A.D. (eds.), Los Dinosaurios y Su Entorno Biotico: Actas del Segundo Curso de Paleontologia en Cuenca. Instituto 'Juan de Valdes', Cuenca
(powołuje się na swoją pracę z 1989 r., może chodzi o pracę doktorską "Los dinosaurios carnívoros de la Argentina" http://sedici.unlp.edu.ar/handle/10915/4694 )

W analizie Sereno Tyrannosauridae umieszczono a priori w Coelurosauria (wraz z kilkoma innymi taksonami jako 1 OTU).
Jestem zaskoczony, że w popularnonaukowej książce uwzględnia się najnowsze i to najwyraźniej niepublikowane jeszcze badania.
Znane mi książki nie miały takiego poziomu.
Nawet dziś, w obszerniejszych publikacjach z wyższej niż popularnonaukowa książka dla dzieci, przedstawia się konsensus sprzed jakiegoś czasu przed wydaniem.

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 26 sierpnia 2019, o 19:42 
Offline
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 czerwca 2009, o 10:40
Posty: 3878
Lokalizacja: B-B
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
A niech mnie, nie przypominam sobie tej pozycji. Nic a nic. Tym bardziej świetna robota za jej przypomnienie :) Zaciekawiło mnie to:
Ag.Ent napisał(a):
"Kreda - złoty wiek dinozaurów"

W połowie lat 90. już tak uważano w pozycji popularnonaukowej? Albo mi już pamięć szwankuje, albo naprawdę wówczas generalnie sądzono, że złoty okres dinozaurów przypadał na późną jurę, mimo, że taki tyranozaur i triceratops żyli pod sam koniec epoki dinozaurów. Tu wpływ na mnie mogły mieć na mnie z kolei Dinozaury de Agostini - miałem może z kilkanaście numerów, ale pamiętam, że w jednym była mowa, że w kredzie żyły już nieliczne zauropody. Parę lat później to samo było w Walking With Dinosaurs od BBC.

BTW świetny rysunek styrakozaura.

_________________
"Mastodon sapiens"


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [recenzja] Wielkie dinozaury
PostNapisane: 8 września 2019, o 22:04 
Offline
Ordowicki bezszczękowiec
Ordowicki bezszczękowiec

Dołączył(a): 13 czerwca 2019, o 09:55
Posty: 69
Szerman na allegro jest wydanie z 1996 roku jak chcesz to je sobie kup i opowiedz co się tam zmieniło (jeśli w_ogóle).


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 4 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL